# iPhone’da Sistem Verileri nedir ve nasıl azaltılır?

**Kısa cevap:** Sistem Verileri (eski iOS sürümlerinde "Diğer"), iOS’un önbellekler, kayıtlar, geçici dosyalar, Siri sesleri, fontlar, sözlükler ve Spotlight dizini için kullandığı alandır. Doğrudan silemezsiniz, hiçbir uygulama da silemez. iPhone’u yeniden başlatın, Safari’nin web sitesi verilerini silin, Mesajlar’ı azaltın ve büyük önbellek biriktiren uygulamaları yeniden yükleyin. Yer azaldığında iOS önbellekleri kendisi de temizler. iPhone’u silip yedekten geri yüklemeyi yalnızca tüm bunlardan sonra hâlâ çok büyükse düşünün.

## Adımlar
1. **Ayarlar › Genel › iPhone Saklama Alanı**’na gidin ve çubuğun yüklenmesini bekleyin. En alta kaydırıp **Sistem Verileri**’nin boyutunu not edin.
2. iPhone’u **yeniden başlatın** (ses düğmelerinden birini ve yan düğmeyi basılı tutun, ardından kapatmak için kaydırın). Geçici dosyalar çoğu zaman açılışta serbest kalır.
3. Safari’nin önbelleğini temizleyin: **Ayarlar › Uygulamalar › Safari › Geçmişi ve Web Sitesi Verilerini Sil**’e dokunun ve zaman aralığı olarak tüm geçmişi seçin. Diğer uygulamalar için [iPhone’da önbellek temizleme](/guides/clear-cache-iphone) (İngilizce) rehberine bakın.
4. Mesajlar’ı azaltın: **Ayarlar › Uygulamalar › Mesajlar › Mesajları Tut › 1 Yıl**, ardından büyük ekleri gözden geçirin (bkz. [Mesajlar’ın kapladığı alan](/guides/messages-taking-up-storage-iphone), İngilizce).
5. Kapladığı alan sürekli büyüyen yayın ve sosyal medya uygulamalarını (video, müzik, sosyal akışlar) silip yeniden yükleyin. Bunların önbellekleri bazen Sistem Verileri olarak sayılır.
6. Bekleyen iOS güncellemelerini yükleyin. İndirilmiş ama yüklenmemiş bir güncelleme, siz yükleyene ya da silene kadar alanda durur.
7. iPhone’u bir gece Wi-Fi’a bağlı ve şarjda bırakıp tekrar bakın: iOS arka planda temizlik yapar.
8. Yalnızca son çare olarak: iCloud’a ya da bilgisayara yedekleyin, sonra **Ayarlar › Genel** bölümünün en altındaki aktarma ve sıfırlama seçeneğine, ardından **Tüm İçerikleri ve Ayarları Sil**’e dokunun ve yedekten geri yükleyin. Bu, Sistem Verileri’ni sıfırdan oluşturur.

## Sistem Verileri’nin içinde ne var?
| Bölüm | Örnekler | Silebilir misiniz? |
|---|---|---|
| Önbellekler | Safari web sitesi verileri, yayın arabellekleri, uygulama önbellekleri | Kısmen: Safari’yi temizleyin, uygulamaları yeniden yükleyin |
| Kayıtlar ve tanılar | Çökme ve sistem kayıtları | Hayır, iOS bunları döndürür |
| Sistem öğeleri | Siri sesleri, fontlar, sözlükler, klavye verileri | Hayır |
| Dizinler | Spotlight arama dizini, Fotoğraflar analizi | Hayır, iOS yeniden oluşturur |
| Geçici dosyalar | Yarım kalmış indirmeler, güncelleme dosyaları, yükleyiciler | Evet, çoğunlukla yeniden başlatarak ya da güncelleyerek |

Apple bu kategoriyi şöyle tanımlıyor: Siri sesleri, fontlar ve sözlükler gibi kaldırılamayan öğeler, ayrıca kayıtlar, önbellekler, Spotlight dizini ve Anahtar Zinciri gibi sistem verileri. iOS, yere ihtiyaç duyduğunda önbelleğe alınmış ve geçici dosyaları siler.

## Sistem Verileri ne kadar büyük olmalı?
Sabit bir sayı yok. **5 ile 20 GB** arası yaygındır ve günden güne artıp azalır. Sorun, sürekli tırmanıp 30–50 GB’ı aştığında ya da fotoğraflarınızdan daha fazla yer kapladığında başlar. Bu genellikle sorunlu bir uygulama önbelleğine ya da takılmış bir güncellemeye işaret eder; yukarıdaki adımlar bunu çözer.

## İşe yaramayan numaralar
- **Tarihi ileri almak.** Forumlarda dolaşan bu "tarih numarası" bazen önbelleklerin süresini doldurur. Ancak iCloud eşzamanlamasını, Mesajlar’ı ve uygulama girişlerini bozabilir ve alan genellikle geri gelir.
- **"Sistem temizleyici" uygulamalar.** iOS her uygulamaya kendi korumalı alanını (sandbox) verir. Ne iddia ederse etsin, hiçbir App Store uygulaması Sistem Verileri’ne ya da diğer uygulamaların önbelleklerine erişemez.

## Spaceclear nereye oturur?
Spaceclear Sistem Verileri’ni temizleyemez; başka hiçbir uygulama da temizleyemez. Sizin *kontrol edebildiğiniz* alanda yardım eder: arşivinizdeki kopyalar, benzer kareler, seri çekimler, ekran görüntüleri ve büyük videolar, ayrıca [Spaceclear: Depolama Temizle](/tr) ile video sıkıştırma ve Live Photo dönüştürme. Açılan bu boş alan iOS’a çalışacak yer bırakır ve iPhone neredeyse dolu olmadığında Sistem Verileri çoğu zaman kendiliğinden düzelir. Ayrıca bkz. [iPhone depolama alanı neden sebepsiz yere dolu?](/tr/guides/iphone-storage-full-for-no-reason)

## SSS
### iPhone’da Sistem Verileri’ni silebilir miyim?
Doğrudan değil. iOS’ta bunun için bir düğme yok ve uygulamalar ona dokunamaz. Yeniden başlatarak, Safari verilerini silerek, Mesajlar’ı azaltarak, büyük önbellekli uygulamaları yeniden yükleyerek ve güncellemeleri yükleyerek dolaylı yoldan azaltırsınız. Tam sıfırlamanın tek yolu iPhone’u silip yedekten geri yüklemektir.

### iPhone’umda Sistem Verileri neden sürekli büyüyor?
Genellikle bir uygulama (yayın, sosyal medya, oyun) sürekli veri önbelleğe aldığı, bir yazılım güncellemesi indirilip yüklenmediği ya da iOS bir güncellemeden sonra yeniden dizin oluşturduğu için. Çoğu zaman bir iki gün içinde kendiliğinden düşer. Düşmezse alanı en hızlı büyüyen uygulamayı yeniden yükleyin.

### Sistem Verileri’ni temizlemek için iPhone’umu silmek güvenli mi?
Evet, önce eksiksiz ve güncel bir yedeğiniz varsa. **iCloud Yedekleme**’nin tamamlandığını kontrol edin (Ayarlar › [adınız] › iCloud › iCloud Yedekleme) ya da bilgisayara yedekleyin. Geri yükleme biraz zaman alır ve bazı uygulamalarda yeniden oturum açmanız gerekebilir.

### Dolu bir iPhone Sistem Verileri’ni kötüleştirir mi?
Çoğu zaman evet. Neredeyse hiç boş alan yokken iOS güncellemeleri tamamlayamaz ve geçici dosyaları düzgün temizleyemez. Birkaç gigabayt yer açmak, örneğin [Son Silinenler’i boşaltmak](/guides/empty-recently-deleted-iphone) (İngilizce), genellikle işe yarar.